Tο μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετώπισε το ΠΑΣΟΚ στα 3.5 χρόνια της αντιπολίτευσης και αποτέλεσε το βασικό αίτιο της οδυνηρής ήττας του στις εκλογές ήταν το σύνδρομο της συγκυβέρνησης με τη Νέα Δημοκρατία. Η επικράτηση της εντύπωσης ότι είναι συνεύθυνο με ότι λανθασμένο ή οπισθοδρομικό προωθούσε η Νέα Δημοκρατία, βασίστηκε σε δύο παράγοντες: την ιδεολογική και πολιτική του εξομοίωση με την συντηρητική παράταξη και τον απλουστευτικό αλλά και σαφή αντιδικομματικό λόγο των μικρότερων κομμάτων της αριστεράς και ιδίως του ΚΚΕ. Έτσι, στο θυμικό των πολιτών το ΠΑΣΟΚ πήρε τη θέση της «επάρατης δεξιάς» και της «τουρκοκρατίας» που υποτίθεται ότι έφταιγαν για όλα τα δεινά του Ελληνικού λαού.
Παρόμοια κρίση βιώνουν βέβαια και όλα τα σοσιαλιστικά ή σοσιαλδημοκρατικά κόμματα της Ευρώπης που είχαν κυβερνήσει αρκετά χρόνια και βρέθηκαν κάποια στιγμή εκτός εξουσίας με σοβαρές οξύνσεις και κλυδωνισμούς. Πληρώνουν την αδυναμία τους να ενσωματώσουν και να εκφράσουν τις προσδοκίες στρωμάτων που έχουν περιθωριοποιηθεί (κάτω από συνθήκες σοσιαλδημοκρατικής διακυβέρνησης) αλλά και στην μετέωρη και διλληματική κατάσταση που βρίσκονται συχνά πατώντας σε δυο βάρκες: της ανάπτυξης και του κοινωνικού κράτους.
Στις εκλογές της 16ης Σεπτεμβρίου, το ΠΑΣΟΚ χρεώθηκε το μεγαλύτερο βάρος της ήττας της Νέας Δημοκρατίας (που χάνοντας κέρδισε τις εκλογές) ενώ πραγματικοί νικητές αναδείχθηκαν ο αντιδικομματισμός, η κοινωνική αριστερά, καθώς και οι δημοσκοπήσεις και τα ΜΜΕ που έγιναν απόλυτοι ρυθμιστές όχι μόνο της προηγούμενης αλλά και της επόμενης ημέρας.
Νικητής των εκλογών μπορεί να αποδειχθεί τέλος και αυτός που θα κυριαρχήσει στην εσωκομματική μάχη της διαδοχής στο ΠΑΣΟΚ. Η αλήθεια είναι ότι μόνο ένας κατάλληλος αρχηγός με σαφή, σοβαρό αλλά και συναισθηματικό (ακόμη και δημαγωγικό μερικές φορές) λόγο μπορεί να συγκροτήσει την ενότητα των οπαδών γύρω του ώστε να δημιουργηθεί ξανά το μεγάλο κεντροαριστερό ρεύμα εξουσίας. Η επιλογή όμως του νέου αρχηγού, δεν πρέπει να γίνει «εν λευκώ», όπως το 2004, χωρίς προϋποθέσεις, όρους, δεσμεύσεις και κατευθύνσεις. Μέσα από σύντομες αλλά ουσιαστικές θεσμικές διαδικασίες, πρέπει να επιδιώξουμε την επιστροφή στην πολιτική. Να αποφασίσουμε πρώτα τι κόμμα θέλουμε, ποια είναι η πολιτική μας και στη συνέχεια το νέο αρχηγό που θα εκφράσει καλύτερα αυτή την πολιτική.

Άρθρο στην εφημερίδα «ΗΜΕΡΗΣΙΑ» 20-09-2007